Zapraszamy Państwa do obejrzenia spektaklu multimedialnego „Gdzie jest Antoni Palluth?”. Pretekstem do realizacji widowiska jest 125. rocznica urodzin pobiedziszczanina, który zbudował replikę niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Przypada ona 11 maja 2025 roku.
Przez wiele lat o roli Polaków w odczytaniu tajnego niemieckiego szyfru Enigma milczano. Tymczasem to właśnie młodzi zdolni matematycy, absolwenci polskich uczelni, wykorzystując równania matematyczne, a także znajomość języka niemieckiego i niemieckiej mentalności odczytali kod, uważany za doskonały.
Antoni Palluth urodzony w Pobiedziskach, wykształcony w Poznaniu i Warszawie na kilka sposobów przyczynił się do klęski niemieckich kryptologów. To on wprowadzał młodych matematyków Rejewskiego, Różyckiego i Zygalskiego w abecadło szyfrowania i kryptologii. To on jako współwłaściciel spółki AVA budował replikę Enigmy, a następnie przez kilka lat modernizował i dostosowywał do potrzeb chwili.
Niemcy nie zasypiali bowiem „gruszek w popiele”. Ich szyfr i rozwiązania techniczne z miesiąca na miesiąc stawały się coraz to bardziej wyrafinowane. Widowisko powstało w efekcie połączenia wysiłków różnych pokoleń trzech gmin powiatu poznańskiego: Czerwonaka, Pobiedzisk i Swarzędza.
Młodzież z Klubu Kogucik w Potaszach, w gminie Czerwonak pracująca pod „okiem” pani Natalii Gilickiej z GOK „Sokół” stworzyła dwie piękne sceny. Są one ważne, ponieważ pokazują przywiązanie Antoniego Pallutha i jego rówieśników do wartości wyznawanych przez polskich romantyków. I jeszcze coś. Scena, w której wypowiadana jest przysięga ruchu skautowskiego, pokazuje, że Antoni cenił nie tylko tradycję, ale że był otwarty na to, co nowe. Stąd zainteresowanie ruchem skautów i krótkofalarstwem. Był on jednym z pierwszych polskich krótkofalowców.
Kilkudziesięcioosobowa grupa Zespołu Pieśni i Tańca „Wiwaty” z Pobiedzisk oraz Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza działająca przy OSP Węglewo przygotowywała szereg scen o różnym stopniu trudności. Pomagał nam w ich tworzeniu aktor Teatru Ósmego Dnia Janusz Stolarski. Jakie przyniosło to skutki, ocenicie Państwo sami.
Ekranizacja scen „pobiedziskich” to zasługa zawodowych kamerzystów, pracowników telewizji. Nie mieli łatwego zadania. Opanować amatorski żywioł to naprawdę wyczyn.
W nasze działania włączyła się też przedstawicielka gminy Swarzędz, gdzie widowisko zostanie zaprezentowane.
W ramach programu młodzież odwiedziła Centrum Szyfrów Enigma i uczestniczyła w mini warsztatach z robotyki i programowania.
Projekt sfinansowany został przez Powiat Poznański, a także pobiedziskie przedsiębiorstwa Tip-Topol oraz Pobiedzisko-Gośliński Bank Spółdzielczy. Naszym Mecenasom serdecznie dziękujemy.
Podstawą scenariusza były trzy książki poświęcone Antoniemu Palluthowi oraz Enigmie. Są to:
Beata Majchrowska: Więcej niż Enigma. Historia Antoniego Pallutha.
Marek Grajek: Enigma. Bliżej prawdy.
Władysław Kozaczuk: W kręgu Enigmy.